“Dank je wel, je hebt mijn leven gered”

Interview met Esther Chávez, winnares van de Mexicaanse Mensenrechtenprijs

Anna Karina Rosales - 01-12-2008

overgenomen van Radio Nederland Wereldomroep
vertaling Marèse Röselaers / Arsène van Nierop

De Nationale Commissie voor de Mensenrechten in Mexico heeft dit jaar de prijs toegekend aan Esther Chávez Cano. Deze voorvechtster van vrouwenrechten leverde 16 jaar lang een opmerkelijke strijd voor de vrouwen in Ciudad Juárez, een van de steden met de hoogste geweldscijfers ter wereld.

De Mensenrechtenprijs is in Mexico de hoogste erkenning van het werk ter bescherming van de mensenrechten. Daarom interviewde Radio Nederland Wereldomroep Esther Chávez Cano over de prijs, de uitdagingen van haar werk en wat er nog meer moet worden gedaan.

Anna Karina Rosales: Deze officiële erkenning van uw werk toont aan dat uw werk niet vergeefs is.
Esther Chávez: Ik mèrk dat het niet vergeefs is. Wij zien het sinds de eerste gebruikster in het centrum kwam en ons bedankte, en zei dat ze haar leven weer in eigen hand ging nemen of een ander die met de therapie door wilde gaan. Maar de erkenning geeft ook werkelijk voldoening, het is een belofte voor de toekomst, èn een extra verantwoordelijkheid voor het werk dat we sinds zestien jaar ontwikkelen en uitvoeren.

AKR: Wat was in deze 16 jaar de grootste uitdaging?
ECC: Alle jaren waren moeilijk, de eerste zes jaar kregen we tegenwerking en werden we vooral door de lokale autoriteiten aangevallen. Het was moeilijk omdat er ook veel acties werden gevoerd om me in diskrediet te brengen. Dat viel niet mee. Maar nu we zien dat zoveel jongens, zoveel meisjes en zoveel vrouwen de ellende van het geweld zijn ontsprongen. Dit geweld wordt aangeduid als ‘huiselijk’ omdat het zich voornamelijk afspeelt tussen de muren van het huis. We zijn er blij mee wanneer een meisje mij vraagt: “Wil je mijn oma zijn?". Het is voor mij een zegen dat dit meisje of die jongen die met de ergste misdaad die er kan zijn, namelijk incest, is geconfronteerd, die er altijd ongelukkig uitzag, die niet verdroeg dat iemand hem of haar aanraakte, nu in staat is om het gewone leven weer op te pakken. We zijn blij met het moment dat de vrouw die op het punt stond zich van het leven te beroven naar ons toe kwam en zei: “Dank je wel, je hebt mijn leven gered”. Dat is de mooiste prijs die je kunt krijgen.

AKR: Als we de huidige nieuwsberichten lezen, krijgen we de indruk dat er nog geen oplossing in zicht is voor de situatie in Ciudad Juárez.
ECC: Dat is absoluut waar. Het geweld is extreem groot, en omdat er de laatste tijd zo ongelooflijk veel mannen zijn vermoord, komen de vrouwen, zoals altijd, op de tweede plaats. Dat is verontrustend en daar strijden we tegen. Dit jaar zijn er al ruim 1400 mensen vermoord, en 60 hiervan waren vrouwen. Dat lijkt weinig, maar hieraan wordt niet de aandacht geschonken die het verdient omdat het vrouwen zijn, en daarbij ook nog arme vrouwen. Dit is een heel ernstige zaak, daarom maken we ons zorgen om onze stad. We houden van onze stad, we dragen er aan bij, ieder met ons eigen korreltje zand, maar de situatie is zeer ernstig. We weten niet hoe lang dit nog zal gaan duren.

AKR: Het is gelukt om aandacht te krijgen voor het onderwerp, en ook is een aantal maatregelen ingevoerd, maar er is nog heel veel meer nodig. Waarop zou de nadruk moeten komen te liggen?
ECC: In de uitvoering van de wetten. We hebben nieuwe wetten, maar ze worden niet uitgevoerd. We hebben slechte overheidsfunctionarissen. Er zijn veel commissies opgericht, en ook officieren van justitie aangesteld. Ik denk dat dit meer is om de internationale organisaties te laten zien dat er iets gebeurt dan dat het iets verandert aan de werkelijke situatie in Ciudad Juárez. De toestand hier is verschrikkelijk. Er wordt gedood, geslagen, beledigd, vrouwen worden mishandeld en de gevolgen hiervan komen niet ter sprake bij de rechtbanken. Wat we nu meemaken in Juárez valt heel zwaar. In de 26 jaar dat ik hier nu woon, had ik niet kunnen vermoeden dat we zulke barre en wrede tijden zouden moeten meemaken hier.

AKR: Hartelijk dank voor het onderhoud.
ECC: Voor mij is heel belangrijk dat mensen weten wat er in Ciudad Juárez gebeurt. Radio Nederland is een belangrijk medium en de autoriteiten kunnen via dit medium horen en begrijpen dat er nog veel werk moet worden verzet, dat er nog veel zaken lopen die verband houden met de vrouwen in deze stad, die zo dapper zijn en die 50% van de economie voor hun rekening nemen. Ondanks deze inspanning worden zij het meest mishandeld en vergeten.

Bron: interview in het Spaans, website Radio Nederland Wereldomroep